علت طلاق چیست؟ بعد از طلاق چه کنیم؟

شناخت علت طلاق و دلایل شکست ازدواج به خصوص اگر هنوز مجرد هستید، می تواند شما را در انتخاب شریک زندگی مناسب و یا مدیریت بهتر زندگی زناشویی یاری کند؛ پاسخ به سوال «بعد از طلاق چه کنیم» نیز در این مقاله داده شده است تا بتوانید بعد از جدایی، تصمیمات درست را بگیرید.

در شب عروسی در شرایط نرمال شاید هیچ عروس و دامادی فکر طلاق به ذهنش خطور نکند.  پس چه اتفاقی می افتد که در میانه راه خود را در مسیر طلاق پیدا می کنیم؟

بسیاری از زوجین تلاش های بسیاری می کنند تا ازدواجشان به شکست کشانیده نشود و بتوانند در کنار هم، یکدیگر را کشف و در عین حال صمیمیت و عشق را تجربه کنند اما بسیاری از پیش بینی های ما لزوماً به وقوع نمی پیوندد. طلاق و جدایی نیز از این قاعده مستثنی نیست.

علت طلاق چیست؟

فرایند طلاق زوجین به عنوان یک تجربه پیچیده و عاطفی اغلب ناشی از عدم توانایی در برآوردن نیازهای اساسی دلبستگی در رابطه زناشویی است که ممکن است شما نیز درگیر آن شده باشید.

در اینجا چند جنبه کلیدی از دلایل طلاق از دیدگاه دکتر سو جانسون آورده شده است:

1- دلبستگی ناامن

یکی از اصلی‌ترین دلایل طلاق، احساس ناامنی در رابطه است. وقتی یکی یا هر دو طرف احساس کنند که نیازهای عاطفی آن‌ها مثل دوست داشته شدن و یا ارزشمند دانسته شدن و … برآورده نمی‌شود و احساس طرد، خواسته نشدن و یا دیده نشدن را در رابطه تجربه می کنند و در عین حال رابطه عاطفی و هیجانی آنها قطع شده است و پاسخی به یکدیگر نمی دهند. احتمال این که به سمت طلاق حرکت کنند، وجود دارد.

2- الگوهای تعاملی منفی

زوج‌هایی که در الگوهای تعاملی منفی گرفتار شده‌اند، مانند دوری کردن از یکدیگر، انتقاد مداوم، یا درگیری‌های مکرر، اغلب نمی‌توانند ارتباطات معنادار و حمایت‌کننده‌ای در رابطه با یکدیگر ایجاد کنند. این الگوها می‌تواند باعث افزایش فاصله عاطفی، قطع ارتباط، و یا ارتباط خصمانه در رابطه شود و در نهایت زوج را به سمت طلاق هدایت کند. در این الگوها توهین، تحقیر، سرزنش، باج دادن و … نیز در رابطه دیده می شود.

3- واکنش‌های هیجانی شدید

گاهی اوقات ما درگیر هیجانات شدیدی در رابطه می شویم که اگر پر تکرار اتفاق بیفند موجب ایجاد فاصله در رابطه و سردی در آن می‌شود. مثلاً خشم و عصبانیت را تصور کنید که هر روز و هر لحظه احتمال بروز آن در رابطه وجود دارد و تکرار می شود. این الگو با احساسات عمیق‌تری مانند احساس ارزشمندی پایین و دوست نداشته شدن ارتباط دارد و می تواند به سرعت رابطه را به مسیر سردی، دوری، و در نهایت جدایی هدایت کند.

3- درگیری عاطفی پایین

دکتر جانسون معتقد است که زوج‌هایی که نمی‌توانند به شکل مؤثر و عاطفی با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، به یکدیگر اطمینان و تکیه کنند و به نیازهای عاطفی هم نتوانند به طور موثر پاسخ دهند، به احتمال زیاد به مشکلات بزرگی در رابطه برخورد می‌کنند . این شامل ناتوانی در بیان نیازهای عاطفی، درخواست آن، و همراهی برای غلبه بر آشفتگی ها، و در مقابل ناتوانی در پاسخ دادن به این نیازها می باشد.

طلاق علل متعددی می تواند داشته باشد که به عوامل شخصیتی، ارتباطی، اجتماعی و فرهنگی بستگی دارد از اختلالات شخصیتی گرفته تا ارتباطات ضعیف، خیانت، خشونت خانگی، خیانت، مسائل مالی، مهاجرت، بارور نبودن یکی از زوجین، دخالت های خانوادگی و … مربوط باشد.

چطور از طلاق و شکست ازدواج پیشگیری کنیم؟

1- اگر ازدواج نکرده اید، مشاوره پیش از ازدواج جدی گرفته شود (مهم تر از دیزاین، آرایشگاه و انتخاب لباس و .. می باشد).

2- متاهلین در کنار یک مشاور و درمانگر فرایندهای زیر را دنبال کنند:

– شناخت و بیان نیازهای عاطفی

گاهی زوج ها در شناخت، بیان و ابراز هیجانات خود در رابطه ناتوان هستند که می تواند آسیب های جبران ناپذیری به صمیت و عشق در رابطه وارد کند. وقتی ما نسبت به نیازهای خود شناخت نداریم و یا بلد نیستیم آن را ابراز کنیم، سردی رابطه قابل پیش بینی خواهد بود.

زوج‌ها لازم است بتوانند نیازهای عاطفی خود را شناسایی کنند و به شکل باز و صادقانه آن را به یکدیگر ابراز کنند. در فرایند زوج درمانی و غنی سازی ارتباط زوجی این آموزش ها به زوج داده می شود و به آنها کمک می شود تا بتوانند این مهارت بسیار مهم را با یکدیگر تمرین و یاد بگیرند.

– شناسایی و تغییر الگوهای تعاملی منفی

همه زوج ها الگوهای تعاملی منفی دارند و خواهند داشت اما بعضی از زوج‌ها که ممکن است شامل حال شما هم بشود در الگوهای تعاملی منفی گرفتار می شوند و این چرخه به صورت پایدار در رابطه آنها ادامه خواهد داشت. شاید این الگوهای تعاملی الگوهای رایجی در بین زوجین باشد که می تواند شامل انتقاد، دفاع، تحقیر یا کناره‌گیری باشد و این موضوع با صمیت، عشق، درک و همدلی رابطه ای ندارد نخواهد داشت و به آن صدمه می زند. اگر در چنین الگویی گیر افتاده اید زوج درمانگر می‌تواند به شما برای شناسایی آنها و تغییر آن کمک کند.

– تقویت ارتباطات عاطفی

بهبود و توسعه ارتباط عاطفی و عمیق در رابطه عاشقانه یک مهارت است که شما قبل از این که دیر شود می توانید آن را یاد بگیرید. این مهارتی است که زوج های شاد یادگیری و تمرین آن را جدی می گیرند و برای آن وقت می گذارند. ارتباطات عاطفی عمیق و صادقانه برای حفظ رابطه‌ای سالم و گرم ضروری است. شما به عنوان زوج باید بتوانید به راحتی احساسات، نیازها و نگرانی‌های خود را با یکدیگر در میان بگذارید و به همدیگر پاسخ دهید.

– احساس امنیت عاطفی

احساس امنیت عاطفی در رابطه بسیار مهم است. این که هر دو زوج نسبت به یکدیگر احساس نزدیکی احساسی داشته باشند و بدانند که در از طرف همسرشان در هر حالتی پذیرفته  و حمایت می شوند. قضاوت نمی شوند و در آشفتگی ها و سختی ها می توانند نسبت به حمایت شریک عاطفی شان خوش بین باشند که در کنار او خواهد بود. یکی از وظایف شما به عنوان زوج‌ تلاشی است که برای ایجاد محیطی امن و حمایت‌کننده انجام می دهید که در آن هر دو بتوانید به راحتی احساسات و نگرانی‌های خود را بیان کنند.

– توسعه دلبستگی‌های ایمن

یکی از اقداماتی که زوج درمانگر انجام می دهد تقویت دلبستگی‌های ایمن در رابطه زوجی است. حسی از ارتباط امن بین شما و شریک عاطفی تان، این که چطور برای حمایت احساسی به عنوان منبعی از قدرت به همسرمان رو بیاوریم و اطمینان داشته باشیم که مورد حمایت قرار می گیریم. این دلبستگی‌ها به زوج‌ها کمک می‌کند تا احساس کنند که در کنار یکدیگر می‌توانند با هر چالشی مواجه شوند و به یکدیگر اعتماد داشته باشند و در کنار هم با صمیمت ادامه دهند.

– تعهد به رشد و تغییر

در درمان زوج‌ها باید متعهد به رشد و تغییر در رابطه خود باشند. این شامل پذیرش نقدها، تلاش برای بهبود رفتارها و تعاملات و سرمایه‌گذاری در رابطه است.

در درمان هدف این است که به زوج‌ها کمک شود تا الگوهای تعاملی منفی را شناسایی و تغییر دهند و احساسات عمیق‌تر خود را کشف و به اشتراک بگذارند. این می‌تواند به اصلاح ارتباطات و ایجاد دلبستگی‌های ایمن‌تر منجر شود.

با این حال، ممکن است این فرایند موفق نباشد یا یکی از طرفین تمایلی به همکاری نداشته باشد و طلاق ممکن است تنها راه حل باقی‌مانده باشد.

مشاوره زوجین

بعد از طلاق زوجین چطور از خود مراقبت کنند؟

1- مراجعه به مشاوره و روان شناس

اولین و ضروری ترین اقدام پس از طلاق مشاوره فردی است که با مراجعه به مشاور یا روان‌شناس بتوانید راهکارهایی برای تنظیم هیجانی و بهبود وضعیت روانی خود پیدا کنید و سوگ از دست دادن را به طور سالم تجربه کنید.

2- پذیرش و پردازش هیجانات

اجازه دهید که احساسات مختلفی مانند غم، خشم، و اضطراب را تجربه کنید و آن‌ها را به عنوان بخشی از هیجانات مرتبط با طلاق در نظر بگیرید که تا مدت ها با شما خواهند بود. تلاش برای نادیده گرفتن یا سرکوب کردن این احساسات ممکن است باعث افزایش آسیب‌های عاطفی و بالینی شود. در کنار درمانگر می توانید به شیوه‌ای سالم به پردازش هیجانات بپردازید و آنها را تنظیم و حل و فصل کنید. این می‌تواند فرایندی طولانی مدت و یا کوتاه مدت باشد که بسته به شرایط هر فرد متفاوت است.

3- استفاده از حمایت عاطفی و توسعه مهارت‌های ارتباطی مؤثر

در ارتباط با دوستان ارزشمند و خانواده امن که می‌توانند به شما در دوران سختی کمک کنند، باقی بمانید. ایجاد و تقویت روابط عاطفی سالم و حمایت‌کننده با دیگران می‌تواند به بازسازی احساس امنیت و دلبستگی کمک کند وبه شما احساس امنیت و آرامش دهد و می‌تواند به شما کمک کند تا در روابط جدید یا موجود خود، ارتباطات سالم و سازنده‌تری برقرار کنید.

4- توجه به دلبستگی‌ها و نیازهای عاطفی

پس از طلاق، توجه به نیازهای عاطفی خود و مراقبت از آن‌ها مهم است. این می‌تواند شامل شناسایی و برآوردن نیازهایی باشد که ممکن است به خاطر وضعیت پیشینی که در رابطه داشته اید نادیده گرفته شده باشد. در این مسیر نیز درمانگر می تواند به شما کمک کند احساس امن بودن و ارزشمندی را مجددا در خود بازآفرینی و شکل دهید.

5- تقویت خودمراقبتی

فعالیت‌های مربوط به خودمراقبتی مانند ورزش منظم، تغذیه سالم، خواب کافی و تکنیک‌های آرامش‌بخش (مدیتیشن، یوگا، تنفس عمیق) می‌تواند به بهبود وضعیت جسمی و روانی شما کمک کند. مهم است که در این شرایط به تنهایی و یا کمک دیگری ارزشمند فعالیت های مربوط به خودمراقبتی را دنبال کنید تا آسیب بیشتری متحمل نشوید.

6- پذیرش و انطباق با تغییرات

به مرور زمان به خود اجازه دهید با تغییرات جدید زندگی سازگار شوید و به شرایط جدید عادت کنید. با تعیین اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت بر روی آینده مثبت تمرکز کنید و به فعالیت های مربوط به رشد شخصی را پیگیری کنید.

7- یادگیری از تجربه ای که پشت سر گذاشتید

با دیدگاه مثبت و نقادانه به تجربه طلاق نگاه کنید و از آن به عنوان فرصتی برای یادگیری و رشد شخصی استفاده کنید. خودتان را در معرض یادگرفتن فعالیت های مورد علاقه قرار دهید و نسبت به رشد شخصی متعهد بمانید.

8- اجتناب از تصمیمات عجولانه

از اتخاذ تصمیمات بزرگ و تغییرات عمده در زندگی خود، مانند جابه‌جایی یا تغییر شغل بلافاصله بعد از طلاق خودداری کنید تا زمانی که وضعیت عاطفی و روانی شما به حالت پایدار برسد. این موضوع اهمیت حیاتی دارد.

عموماً بعد از طلاق ما احساس شکست، فشارهای هیجانی بالا از سمت خود و خانواده، ناامنی و … را تجربه می کنیم که برای سپری شدن نیاز به زمان دارد و هر گونه تصمیم مهم در این برهه می تواند خطای بالایی به همراه داشته باشد.

حسن پیرزاد – زوج درمانگر و مشاور خانواده