چرا زوجین دچار تعارض می‌شوند؟

در این مطلب قصد داریم به بررسی علت تعارض زوجین ( دلیل اختلاف بین زن و شوهر ) بپردازیم، پس تا انتهای مقاله همراه خودیای باشید.

زوج‌های سالم دعوا می‌کنند! بله درست است، گاهی اوقات و نه همیشه دعواها واقعاً خوب هستند! دعوا نشان می‌دهد مشکلی در رابطه وجود دارد که به آن پرداخته و یا توجه نشده است.

علت تعارض و اختلاف در روابط زناشویی

از نظر دکتر سو جانسون مشکل اصلی زوجین تعارض و اختلاف نیست بلکه «قطع ارتباط هیجانی و احساسی» است که اگر به آن توجه و پرداخته نشده باشد، تبدیل به تعارض در روابط زوجی می شود. یعنی این که زوجین نسبت به هم (خواسته ها، توقعات، احساسات و…) احساس، هیجان و رفتار خاصی نشان نمی‌دهند و بی‌تفاوت هستند.

به عبارتی تعارض شبیه نشانه بیماری است (درد، تب و .. ) اما ویروس بیماری زا، «قطع ارتباط هیجانی» است که دائماً احساس تهدید و ناامنی برای زوج ایجاد می‌کند که منجر به ایجاد تعارض و اختلاف همسران می‌شود. به این شکل که وقتی ارتباط خود را حتی برای لحظه‌ای با کسی که دوستش داریم از دست می‌دهیم، وارد حالت پریشانی، فاصله گیری و دعوا می‌شویم که در صورت تکرار می‌تواند علت یکی از مهم‌ترین علت‌های اختلاف‌های زوجی باشد.

اغلب افراد وقتی نمی‌توانند با کسی که دوستشان دارند ارتباط امن و گرمی برقرار کنند، دچار پریشانی و آشفتگی می‌شوند و ممکن است با عصبانیت و فشار سعی کنند فرد مقابل را وادار به پاسخگویی کنند و اگر موفق نشوند حداقل از وی از نظر احساسی فاصله می‌گیرند.

احتمالاً شما در رابطه زوجی خود این وضعیت را تجربه کردیده‌اید. اگر این وضعیت ادامه پیدا کند کم کم از شریک زندگی خود دلسرد می‌شوید و دست از پیگیری رابطه می‌کشید و احتمالاً ناراحت و مضطرب و افسرده و از نظر فیزیولوژیکی (جسمانی) برانگیخته می‌شوید (تپش قلب، درد و …)؛ یکی از دلایل جدایی و طلاق زوجین همین عامل محسوب می شود.

چطور این اتفاق می‌افتد؟

از نظر دکتر سو جانسون ریشه مهم‌ترین اختلافات زناشویی و زوجی، صدمه دیدن احساس امنیت و نزدیکی در رابطه است که منجر به ایجاد اختلاف و تعارض در همسران می‌شود. تحقیقات نشان داده است که سیستم عصبی ما برای ارتباط با افراد دیگر تکامل پیدا کرده ‌است. به خاطر همین است که وقتی در کنار دیگری که دوستش داریم، هستیم، آرام، آسوده و ایمن هستیم و اعتماد به ‌نفس پیدا می‌کنیم تا مشکلات را حل و در کنار او وارد دنیای ناشناخته‌ها شویم و به سوی آینده حرکت کنیم.

آیزنبرگر می‌گوید وقتی دیگران ما را طرد کنند، درد آن را تا اعماق استخوان‌هایمان حس می‌کنیم. بنابراین وقتی نشانه‌های طرد و جدایی را تجربه می‌کنیم مغزمان آن را به عنوان یک تهدید ثبت می‌کند، درست مثل پا گذاشتن روی میخ که واکنش و درد ما را در پی دارد، در نتیجه سیستم عصبی ما سریع هشدار و واکنش می‌دهد تا آسیب کمتری ببینیم.

در شرایط طرد نیز واکنش ما همین گونه است؛ فاصله گیری سریع و فرار از منبع درد (زوج طرد کننده) که منجر به قطع ارتباط و پیوند می شود.

احتمالاً کل سیستم عصبی ما برای ارتباط با افراد دیگر ساخته شده‌است تا بتوانیم با دیگران هماهنگ و همراه آن‌ها حرکت کنیم و در کنار آن‌ها احساس امنیت و آرامش خاطر داشته باشیم. به عبارتی به افراد قابل اعتماد نیاز داریم و باید به جایی احساس تعلق داشته باشیم.

مراجعه به مشاور زوجین برای حل اختلاق و تعارض زناشویی

در جلسات مشاوره زوجین، این امکان وجود دارد که یک ارتباط امن با همسرتان ایجاد کنید و به تعادل هیجانی مناسبی برسید، در این صورت وقتی متعادل هستید، انعطاف‌پذیری دارید و می‌توانید در کنار هم در جهات مختلف حرکت کنید.

ارتباط ایمن با دیگری یک نشانه مثبت برای انسان و انزوای هیجانی یک نشانه خطر است. به خاطر همین است که در لحظه‌های قطع ارتباط، نشانه‌های خطر برای مغز دو نفر فعال می‌شود و در بسیاری از مواقع باعث ایجاد وحشت و منجر به رفتارهای عجیب و غریب می‌شود که درباره ترس از طرد شدن و رها شدن است که در این حالت؛ افراد وارد رفتارهای «جنگ»، «گریز» و «فریز شدن» می شوند و در نتیجه، بسیاری از مهارت‌های مدیریت رفتار و تنظیم هیجان را که در زندگی روزمره‌شان استفاده می‌کردند را از دست می‌دهند و کارهایی می‌کنند که نابالغانه، عجیب، افراطی و اختلال شخصیتی به نظر می‌رسند که در صورت پر تکرار شدن، اختلاف زوجی و تعارض همسران اجتناب ناگزیر است.

به مشاوره زوجین نیاز داری؟

اغلب آغوش همسر و زوج برای ما پناهگاه امنی است که در آن احساس امنیت و دلبستگی داریم، البته هیچ رابطه‌ای همیشه این احساس را به شما نمی‌دهد، لحظاتی وجود دارد که به خاطر قطع ارتباط هیجانی و احساسی، این حس پناهگاه امن و ارتباط و همنوایی از بین می‌رود که می‌تواند منبع و علت اصلی اختلافات و تعارضات زناشویی و زوجی شود.

اتفاقی که در رابطه زوجین دارای تعارض، زیاد اتفاق می‌افتد عموماً به این شکل است: دیگری را به ارتباط دعوت می‌کنیم، پاسخی دریافت نمی‌کنیم، به همین خاطر اعتراض می‌کنیم و فشار می‌آوریم (دعوا، قهر، لحن تند، تحقیر و ..) اگر باز هم پاسخ و حمایت نگیریم کم کم از او روی برمی‌گردانیم و آهسته آهسته خاموش می‌شویم (فاصله می‌گیریم).

یعنی نیازها و رنجش ها و نظرات‌مان را بیان نمی‌کنیم تا از خود در برابر طرد، محافظت کنیم. اگر این روند ادامه داشته باشد در نهایت دچار فروپاشی می‌شویم و به سمت جدایی (عاطفی، روانی و فیزیکی) می‌رویم.

در یک رابطه، زوج درمانگر به کمک شما راهی پیدا می‌کند که در مواقع تعارض و رنجش چند گام به عقب بردارید، موضوعات را از نو بررسی و مجدد به آن‌ها پاسخ دهید تا دوباره به هم وصل شوید و احساس امنیت و عشق را تجربه کنید. این تجربه ای است که بسیار در جلسات زوج درمانی اتفاق می‌افتد تا زوج بتوانند به همدلی، تعادل هیجانی و احساس صمیمت برسند و اعتماد را از نو احیا کرده و آن را رشد دهند.

حسن پیرزاد، زوج درمانگر