برای بسیاری از زوجین مهم است که آشنایی نسبی با رویکرد درمانی زوج درمانگر خود آشنا شوند؛ در این بین EFT یا زوج درمانی هیجان مدار یکی از رویکردهای موثر در درمان می باشد.
درمان متمرکز بر هیجان، مدل سوجانسون
این مدل یکی از رویکردهای درمانی در مداخلات زوج درمانی است که درمان متمرکز بر هیجان، (EFT) مدل سوجانسون نام دارد که بر اساس تئوری دلبستگی بنا شده است.
زوج درمانی مبتنی بر هیجان (EFT) یک رویکرد رواندرمانی است که توسط دکتر سو جانسون توسعه یافته است و هدف اصلی آن کمک به زوجها در شناسایی و تغییر الگوهای منفی تعاملات و افزایش ارتباطات عاطفی مثبت بین آنهاست و این مدل بر اساس شواهد پژوهشی گستردهای حمایت میشود.
تحقیقات بسیاری نشان دادهاند که EFT یا همان زوج درمانی هیجان مدار میتواند به طور موثری مشکلات روابط را حل کند و ارتباطات بین زوجین را بهبود بخشد. این درمان با هدف کاهش احساسات ناخواسته بین زوجها، مانند خشم و بی اعتمادی، که میتواند منجر به درگیریهای زناشویی شود، است.
اهداف زوج درمانی هیجان مدار EFT
تقویت پیوندهای عاطفی
کمک به زوجها برای ایجاد و تقویت پیوندهای عاطفی قویتر و مثبتتر
شناخت و تغییر الگوهای منفی
شناسایی و تغییر الگوهای منفی تعاملات که به مشکلات در رابطه منجر میشوند
افزایش همدلی و درک
افزایش همدلی و درک متقابل بین زوجها
تثبیت احساسات ایمن:
کمک به افراد برای تجربه احساسات ایمنتر و ایجاد محیطی حمایتی و مراقبتی
مراحل زوج درمانی مبتنی بر هیجان (مراحل EFT)
EFT دارای سه مرحله کلی است که هر کدام شامل چندین گام میباشد:
مرحلهی رفع آشفتگیها
– شناسایی الگوهای منفی تعاملات
– شناسایی احساسات عمیقتر که زیر این الگوها قرار دارند
– درک نیازهای دلبستگی اساسی هر فرد
مرحلهی تغییر تعاملات
– کمک به افراد برای بیان احساسات و نیازهای خود به شیوهای سازنده
– تغییر الگوهای تعاملات منفی به الگوهای مثبت و حمایتی
– تشویق به ایجاد پاسخهای مثبت و همدلانه
مرحلهی تحکیم
– تثبیت تغییرات انجام شده
– تقویت تعاملات مثبت و حمایتهای عاطفی
– برنامهریزی برای مقابله با چالشهای آینده
مزایا و چالشهای EFT
مزایا:
– افزایش ارتباطات عاطفی و همدلی
– بهبود کیفیت رابطه
– کمک به ایجاد محیطی حمایتی و ایمن
چالشها:
– نیاز به تعهد و مشارکت فعال هر دو فرد
– ممکن است زمانبر باشد تا تغییرات مثبت به ثمر بنشیند
– نیاز به مهارتهای تخصصی و تجربیات بالینی درمانگر
تکنیکهای اصلی زوج درمانی EFT
بازسازی لحظات عاطفی (Reframing Emotional Experiences):
– در این تکنیک، درمانگر به زوجها کمک میکند تا تجربیات و احساسات عاطفی خود را به شیوهای جدید و سازنده ببینند. این شامل شناسایی و تفسیر احساسات پنهان و نیازهای دلبستگی است که ممکن است در تعاملات روزمره نادیده گرفته شوند.
– هدف: کمک به افراد برای درک عمیقتر احساسات خود و شریک زندگیشان و تغییر نحوه واکنش به این احساسات.
بازسازی تعاملات (Restructuring Interactions):
– در این تکنیک، درمانگر به زوجها کمک میکند تا الگوهای منفی تعاملات خود را تغییر دهند. این شامل شناسایی الگوهای منفی مانند حمله-دفاع یا عقبنشینی-تعقیب است و تلاش برای تغییر آنها به تعاملات مثبت و حمایتی.
– هدف: تغییر الگوهای تعاملات به گونهای که ارتباطات سالمتر و مثبتتری برقرار شود.
تکنیکهای همدلی (Empathy Techniques):
– درمانگر از تکنیکهای همدلی برای کمک به زوجها استفاده میکند تا احساسات و نیازهای شریک زندگیشان را بهتر درک کنند. این شامل گوش دادن فعال، انعکاس احساسات و تاکید بر همدلی است.
– هدف: افزایش همدلی و درک متقابل بین زوجها.
تمرینات تجربهای (Experiential Exercises):
– این تکنیکها شامل تمرینات و فعالیتهای تجربهای است که به زوجها کمک میکند تا احساسات خود را به صورت عمیقتری تجربه کنند و به اشتراک بگذارند. این ممکن است شامل تکنیکهای ذهنآگاهی یا تمرینات بدنی باشد که به افزایش ارتباطات عاطفی کمک میکند.
– هدف: کمک به زوجها برای تجربه و بیان احساسات عمیقتر به شیوهای امن و سازنده.
ایجاد امنیت عاطفی (Creating Emotional Safety):
– درمانگر به ایجاد یک محیط امن عاطفی کمک میکند که در آن هر دو فرد احساس کنند که میتوانند بدون ترس از قضاوت یا حمله، احساسات و نیازهای خود را بیان کنند.
– هدف: ایجاد فضایی که در آن ارتباطات عاطفی مثبت و تعاملات سازنده تقویت شوند.
پذیرش و تایید (Validation and Affirmation):
– این تکنیک شامل تایید و پذیرش احساسات و تجربیات هر فرد است. درمانگر به زوجها کمک میکند تا احساس کنند که احساسات و تجربیاتشان معتبر و مهم است.
– هدف: افزایش احساس پذیرش و تایید در رابطه که منجر به ارتباطات عاطفی قویتر میشود.
استفاده از دلبستگی در مدل سو جانسون
مدل EFT سو جانسون به طور مستقیم از نظریه دلبستگی برای درک و بهبود روابط عاطفی زوجها استفاده میکند و از پایههای اصلی آن است. در این مدل، تأکید زیادی بر نیازهای دلبستگی و الگوهای دلبستگی زوجها وجود دارد. در ادامه به چگونگی استفاده از دلبستگی در این مدل میپردازیم:
شناخت الگوهای دلبستگی
– درمانگر به زوجها کمک میکند تا الگوهای دلبستگی خود و شریک زندگیشان را شناسایی کنند. این شامل شناخت نوع دلبستگی (ایمن، اجتنابی، اضطرابی، یا آشفته) و نحوه تأثیر آن بر تعاملات عاطفی است.
– هدف: افزایش خودآگاهی و درک بهتر نیازها و واکنشهای عاطفی.
برقراری ارتباطات عمیقتر
– تمرکز بر ایجاد و تقویت ارتباطات عاطفی مثبت و معنادار که نیازهای دلبستگی اساسی هر فرد را برآورده میکند.
– هدف: ایجاد پیوندهای عاطفی ایمن و پایدار.
تغییر الگوهای منفی تعاملات
– تغییر الگوهای تعاملات منفی که ناشی از نیازهای دلبستگی برآورده نشده هستند. این شامل تغییر رفتارهای اجتنابی، اضطرابی یا آشفته به رفتارهای حمایتی و همدلانه است.
– هدف: بهبود کیفیت رابطه و کاهش تعارضات.
افزایش احساس امنیت عاطفی
– ایجاد محیطی که در آن هر دو فرد احساس امنیت و پذیرش کنند. این شامل تاکید بر پاسخگویی و حضور عاطفی است.
– هدف: افزایش احساس امنیت و اعتماد در رابطه.
حسن پیرزاد – زوج درمانگر و خانواده درمانگر
بدون دیدگاه