تروما تراپی چیست و چه فوایدی دارد؟

تروما (روان زخم یا آسیب روانی) به دنبال ضربه‌های روانی و شوکه کننده و اضطراب آور ایجاد می‌شود و احساسات متفاوتی از جمله فرار یا حمله یا شوکه شدن و بی‌حسی ایجاد می‌کند.

همچنین تروما در افراد احساس نا امنی ایجاد می‌کند و حتی موجب انفعال و درماندگی می‌شود. روان زخم می‌تواند تا سال‌ها فرد را دچار اندوه وغم و اضطراب موقعیت کند و موجب اختلال در ارتباط خانوادگی و اجتماعی از جمله قطع ارتباط و عدم اعتماد به دیگران شود.

تروما درمانی چیست؟

تروما درمانی (یا درمان مبتنی بر تروما یا مراقبت از تروما)، شکلی از درمان است که به طور خاص بر کمک به فرد برای مقابله با واکنش عاطفی ناشی از یک رویداد آسیب زا متمرکز است. تروما درمانی، با هدف کاهش یا در حالت ایده آل، از بین بردن تروما یا روان زخم است.

تروما تراپی یا همان روان درمانی تروما، برپایه‌ی اصول علمی بنا شده و برای کمک به افرادی که تجربه‌ی تروماتیکی مانند تجربه‌ی آزار جسمی یا روحی و شکنجه، تجربه‌ی آزار جنسی، تجربه‌ی ترور یا خشونت، تجربه‌ی از دست دادن عزیزان یا تجربه‌ی سوء استفاده از مواد مخدر داشته‌اند، طراحی شده است.

این روش درمانی به منظور کاهش عواطف منفی ناشی از تجربه‌های سخت تروماتیک وآسان سازی در تعامل با آنها انجام می‌شود.

فواید و اهمیت تروما تراپی

کمک به بازسازی روابط افراد

تروما تراپی می‌تواند به افراد کمک کند تا ارتباطاتشان با دیگران را بهبود بخشند و از روابط سالم و حمایت‌کننده برخوردار شوند.

کاهش عواطف منفی:

این روش درمانی به افراد کمک می‌کند تا عواطفی مانند ترس، اضطراب، افسردگی و خشم که ناشی از تجربه‌های تروماتیک هستند را مدیریت کنند و کاهش دهند.

تسهیل در فرآیند تغییر:

تروما تراپی به افراد کمک می‌کند تا تجربیات تروماتیک خود را بفهمند و راه‌حل‌های موثر برای مدیریت و تغییر آنها پیدا کنند.

بهبود کیفیت زندگی:

با کمک به مدیریت تجربیات تروماتیک، افراد می‌توانند به‌طور کلی کیفیت زندگی خود را بهبود بخشند و به شادابی و رشد شخصی دست یابند.

گفتگو با درمانگر به شما فضایی می‌دهد تا احساسات و تجربیات دشوار را با درمانگر حرفه‌ای کشف کنید. اگر در تلاش برای پردازش یا درک ترومای گذشته یا اکنون برای خود هستید یا اگر می‌خواهید در مورد تجربیات خود به صورت محرمانه صحبت کنید، این روش به شما پیشنهاد می‌شود.

همانطور که قبلاً بررسی شد، درمان شناختی رفتاری بر رابطه بین افکار، احساسات و رفتارها تمرکز دارد. مشکلات و علائم فعلی را هدف قرار می‌دهد و بر تغییر الگوهای رفتارها، افکار و احساسات که منجر به مشکلاتی در عملکرد می‌شود تمرکز می‌کند.

پژوهش‌ها نشان داده‌اند که درمان شناختی رفتاری (CBT) برای طیف وسیعی از مشکلات از جمله افسردگی، اختلالات اضطرابی، مشکلات مصرف الکل و مواد مخدر، مشکلات زناشویی، اختلالات خوردن و بیماری‌های روانی شدید مؤثر است.

مطالعات تحقیقاتی متعدد نشان می دهد که CBT منجر به بهبود قابل توجهی در عملکرد و کیفیت زندگی می‌شود. در بسیاری از مطالعات نشان داده شده است که CBT به اندازه سایر اشکال روان درمانی یا داروهای روانپزشکی موثر یا حتی موثرتر است.

تاکید بر این نکته مهم است که پیشرفت‌ها در CBT بر اساس تحقیقات و عملکرد بالینی انجام شده است. در واقع، CBT رویکردی است که شواهد علمی فراوانی برای حمایت از آن وجود دارد و این روش‌ها در درمان‌جویان به واقع تغییر ایجاد می‌کنند. به این ترتیب، CBT با بسیاری از اشکال دیگر درمان روانشناختی متفاوت است.

اصول تروما تراپی به وسیله درمان شناختی

تروما تراپی با درمان شناختی بر اصولی استوار است، از جمله:

مشکلات روانشناختی تا حدی بر اساس الگوهای نادرست یا شیوه‌های نادرست فکری یا تفکر غیر مفید است.
مشکلات روانی تا حدی بر اساس الگوهای آموخته شده از رفتارهای غیر مفید است.
افرادی که از مشکلات روانی رنج می‌برند، می‌توانند روش‌های بهتری برای مقابله با مشکلات را یاد بگیرند و از این طریق علائم آن‌ها را تسکین داده و در زندگی خود متمرکزتر شوند.

استراتژی های درمان شناختی

درمان شناختی معمولاً شامل تلاش هایی برای تغییر الگوهای تفکر است. این استراتژی ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

– یادگیری نگاه خردمندانه و شناخت اشتباه های فکری یا قالبی فکر کردن یا حتی تحریف های خود در تفکر – که باعث ایجاد مشکلات می‌شود- و سپس ارزیابی مجدد آن‌ها در پرتو شناخت انجام می‌شود.
– درک بهتر رفتار و انگیزه دیگران.
– استفاده از مهارت های حل مسئله برای رویارویی با موقعیت های دشوار.
– یادگیری ایجاد حس اعتماد بیشتر نسبت به توانایی های خود.

درمان شناختی همچنین شامل تلاش دو طرفه درمانجو و مشاور برای تغییر الگوهای رفتاری است. این استراتژی ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:

– رویارویی با ترس های خود به جای اجتناب از آن‌ها
– استفاده از ایفای نقش برای آماده شدن برای تعاملات بالقوه مشکل ساز با دیگران
-‌ ‌یادگیری آرام کردن ذهن و آرام کردن بدن
-برای هر مراجع لزوماً از همه این استراتژی‌ها استفاده نمی‌کنند. درعوض، روان‌شناس و درمانجو با هم، به شکلی مشترک، برای ایجاد درک مشکل و ایجاد یک استراتژی درمانی کار می‌کنند.

درمان شناختی بر کمک به افراد برای یادگیری تأکید می‌کند. با تمرینات در هر جلسه و همچنین تمرینات “تکالیف” خارج از جلسات، به درمانجویان کمک می‌شود تا مهارت های مقابله ای را توسعه دهند، به موجب آن می‌توانند یاد بگیرند که تفکر، احساسات مشکل ساز و رفتار خود را تغییر دهند.

درمانگران شناختی بر آنچه در زندگی فعلی فرد می‌گذرد، تأکید می‌کنند، نه آنچه که منجر به مشکلات او شده است. مقدار مشخصی از اطلاعات در مورد تاریخچه فرد مورد نیاز است، اما تمرکز در درجه اول بر حرکت رو به جلو در زمان برای ایجاد راه های موثرتر برای مقابله با زندگی است.

چگونه درمان شناختی می تواند به تروما تراپی کمک کند؟

چندین نظریه خاص در مورد درمان تروما توضیح می‌دهند که چگونه درمان شناختی می‌تواند در کاهش علائم تروما مفید باشد.

برای مثال، نظریه پردازش عاطفی (راچ و فوا، 2006) پیشنهاد می‌کند که کسانی که یک رویداد آسیب‌زا را تجربه کرده‌اند، می‌توانند از طریق یادآوری‌های عینی ولی ایمن آن اتفاق (مانند داستان‌های خبری، موقعیت‌ها، افراد)، تداعی ایجاد کنند، به این معنا که (به عنوان مثال، جهان خطرناک) و پاسخ ها (مانند ترس، بی حس شدن احساسات). تغییر این ارتباطات که منجر به عملکرد ناسالم می‌شود، هسته پردازش عاطفی است.

نظریه شناختی اجتماعی (بی نایت و بندورا، 2004) پیشنهاد می‌کند که کسانی که سعی می‌کنند تجربه تروما را در باورهای موجود در مورد خود، دیگران و جهان بگنجانند، اغلب با درک غیر مفیدی از تجربه و درک خود از کنترل خود یا محیط مواجه می‌شوند. (یعنی خود کارآمدی مقابله‌ای). به عنوان مثال، اگر کسی معتقد باشد که اتفاقات بد برای افراد خطاکار رخ می‌دهد، تجاوز یا خشونت به او تایید می‌کند که اوانسان بدی است، نه اینکه به ناحق مورد تجاوز قرار گرفته است.

درک این نظریه ها به درمانگر هم کمک می‌کند تا به طور مؤثرتری از راهبردهای درمان شناختی رفتاری استفاده کنند.

درمانگران شناختی از تکنیک‌های مختلفی برای کمک به بیماران در کاهش علائم و بهبود عملکرد استفاده می‌کنند. بعنوان نمونه ممکن است بیماران را تشویق کنند تا الگوهای تفکرو مفروضات خود را مجدداً ارزیابی کنند تا الگوهای غیر مفید (که اغلب به آن‌ها “تحریف” گفته می‌شود) در افکار- مانند تعمیم بیش از حد پیامدهای بد، تفکر منفی که اثر تفکر مثبت را کاهش می‌دهد و تفکر و انتظار نتایج فاجعه بار به صورت روتین فکری- را ارزیابی مجدد کرده و کاهش دهند.

الگوهای تفکر متعادل تر و مؤثرتر شناختی برای کمک به فرد در درک مجدد تجربیات آسیب زا و همچنین درک خود از خود و توانایی خود برای مقابله با آن هستند.

قرار گرفتن در معرض روایت تروما، و همچنین یادآوری تروما یا احساسات مرتبط با تروما، اغلب برای کمک به بیمار برای کاهش اجتناب و ارتباط ناسازگار با تروما استفاده می شود. توجه داشته باشید، این مواجهه به روشی کنترل شده و با همکاری درمانگر و درمانجو برنامه ریزی می‌شود تا درمانجو آنچه را که انجام می دهد را اول بررسی و انتخاب کند. هدف بازگرداندن حس کنترل، اعتماد به نفس و قابل پیش بینی بودن رفتارها به بیمار و کاهش رفتارهای فرار و اجتناب است.

آموزش در مورد اینکه چگونه تروما می‌تواند بر فرد تأثیر بگذارد بخشی از درمان است، همانطور که آموزش به شیوه‌های مختلف برای آرامش سازی وجود دارد. مدیریت استرس و هماهنگی ذهن و بدن و همچنین برنامه ریزی برای بحران های احتمالی نیز می‌تواند از اجزای مهم درمان شناختی باشد. بودن درمانگر در کنار درمانجو و انتخاب اینکه کدام عناصر درمان شناختی رفتاری برایش موثرتر است از فواید این نوع درمان است.

اگر شما به دنبال تروما تراپی و درمان آسیب های حاصل از روان زخم هستید، میتوانید روی کمک مجموعه خودیاری حساب باز کنید؛ خودیاری برای این مهم مجموعه ای خدمات را در قالب مشاوره حضوری در تهران، مشاوره اینترنتی و آنلاین و مشاوره تلفنی را ارائه میدهد.

دکتر پگاه عبادی، مشاور روانشناسی