8 روش اشتباه برای کنترل همسر

من و همسرم اعتقاد داریم در یک «رابطه عاشقانه» ما باید یکی شویم و هیچ راز و مرزی بین ما نباشد و اگر موفق شویم یعنی ما خیلی خوشبختیم و همه نیازهای ما برطرف می‌شود.

بعضی از زوجین در اوایل ازدواج چنین نگرشی به رابطه و ازدواج دارند که البته خیلی زود این توهم در هم می‌شکند!

واقعیت این است که هر شخص نیازهای متفاوت و گاه متعارضی دارد که سبب می‌شود هیچ وقت دو نفر نتوانند یکی بشوند. افراد هر چقدر هم به هم نزدیک باشند، اغلب خواسته‌های بسیار متفاوتی دارند و اهداف و روش‌های متفاوتی دنبال می‌کنند. حتی زوجینی که خیلی ارتباط صمیمی و نزدیکی دارند، اغلب نیازهای متضادی دارند.

کشف این حقیقت که دیدگاه یکی شدن، توهمی بیش نیست، گامی مهم در بهبود روابط سازنده است و می‌تواند به ایجاد یک رابطه عاشقانه سالم کمک کند.

گاهی زوجین به این درک و آگاهی نمی‌رسند و برای تغییر یکدیگر برای یکی شدن از راهبردهای ارتباطی آزارنده و روش اشتباه برای کنترل همسر استفاده می‌کنند و برای هم مسیر شدن به هم فشار می‌آورند تا جایی که هر روز به جای نزدیک شدن، بیشتر از هم فاصله می‌گیرند و نسبت به یکدیگر احساس های خشم، ناکامی، اضطراب و طرد را تجربه می کنند.

در اینجا 8 روش ارتباطی اشتباه و آزارنده که غالباَ زوجین برای کنترل یکدیگر به کار می‌برند توضیح داده می‌شود:

• اهمیت ندادن به همسر:

پیام این راهبرد به همسرتان این است که «تو اهمیت نداری» یعنی خواسته‌ها و نیازهای تو برای من اهمیتی ندارد یا به اندازه نیازهای من اهمیت ندارد. هدف شرمنده کردن او برای موافقت با خواسته تان است.

مثال: وقتی به منزل پدر تو می‌رویم، فضا خیلی سرد و کسل کننده است و موضوع هیجانی خاصی ندارید اما در عوض وقتی به خانه پدر من می‌رویم فضای عاطفی و شادی وجود دارد. (پیام اصلی: نیاز من به دیدن خانواده‌ام مهم تر از نیاز توست).

• کناره‌گیری یا ترک کردن یکی از زوجین:

پیامی که در این روش اشتباه برای کنترل همسر وجود دارد این است «اگر آنچه را که من می‌خواهم انجام ندهی از پیش تو می‌روم.” تهدید به ترک کردن به قدری ترسناک است که فرد مقابل ممکن است برای اجتناب از آن تسلیم شود و دست از خواسته خود بردارد.

مثال: نیما: خانم من می‌خواهم با دوستانم یک روز کامل در طبیعت تفریح کنیم…

نسرین: هر کاری دلت می‌خواهد بکن، من به تو کاری ندارم و میز شام را ترک می‌کند و به اتاق خواب می‌رود و درب را قفل می‌کند.

(پیام اصلی: اگر تو بروی از من انتظار صمیمت نداشته باش، ترک کردن رابطه).

• تهدید کردن همسر:

در این شیوه، شما به طور علنی می‌گویید که به او صدمه می‌زنید.

مثال: اگر کاری که گفتم انجام ندهی،  فلان موضوع را پیش خانواده‌ات خواهم گفت.

(پیام اصلی: یا آن چه را که من می‌خواهم انجام می‌دهی یا آبرویت را خواهم برد).

در این راهبرد، یکی از طرفین قول می‌دهد که فعالانه به طرف مقابل آسیب خواهد زد. در عین حال که بعضی مواقع این راهبرد، پر سود است یعنی به کنترل نفر مقابل می‌انجامد به همان اندازه موجب خشم و فاصله گیری نفر مقابل می‌شود.

• سرزنش کردن همسر:

در واقع طرف مقابل را به خاطر اشتباهی که شاید یکبار انجام داده مدام سرزنش می‌کنید و یا مشکلی را که پیش آمده به گردن همسرتان می‌اندازید و وی را به خاطر آن سرزنش می‌کنید.

مثال: تو همون کسی هستی که ده سال پیش موقع جشن ازدواج، زمان بیشتری را با دوست‌هات و خانواده‌ات رقصیدی، الان هم همون آدم هستی.

(پیام اصلی: به دیگران بیشتر از من اهمیت می‌دهی).

وقتی به سرزنش کردن متوسل می‌شوید، همه مسئولیت را به گردن طرف مقابل می‌اندازید و وی را بی‌کفایت جلوه می‌دهید.

• تحقیر کردن یا بدنام کردن همسر:

در این روش کاری می‌کنید که همسرتان به خاطر داشتن نیازی متفاوت از شما، احساس حماقت و غیر عادی بودن بکند.

مثال: در میان دوستان تو یک نفر آدم حسابی هم نیست. مدام موضوعات تکراری و مدام در مورد فوتبال بحث می‌کنند.

(پیام اصلی: دوستان تو بی ارزش هستند از آن‌ها دست بردار).

در این راهبرد از ترس و شرم به عنوان ابزاری برای کنترل طرف مقابل استفاده می‌شود اگر همسرتان نمی‌خواهد از ارزش او پیش شما کم شود، باید از خواسته مهم خود صرف نظر کند.

• ایجاد احساس گناه در همسر:

پیام این شیوه ارتباطی این است که همسرتان چون طبق نظر شما رفتار نکرده یا از خواسته شما حمایت نکرده است و یا چون خواسته متفاوتی از شما دارد، از لحاظ اخلاقی گناه‌کار است و باید جبران کند.

مثال: تو آدم نیستی، من هر چه می‌گویم تو کار خودت را انجام می‌دهی. حتی یکبار سراغ ندارم کاری را به درستی انجام داده باشی. واقعاَ دیگر قابل اعتماد نیستی و ارزشی برای من و کارهایم قائل نمی‌شوی.

(پیام اصلی: تو آدم بدی هستی)

• منحرف کردن بحث توسط یکی از زوجین:

در این راهبرد شما با عوض کردن موضوع بحث به همسرتان پاسخ می‌دهید.

مثال: زن: تو به من قول داده بودی که امروز عصر وقت مان را با هم در طبیعت می‌گذارنیم اما تو بدقولی کردی. مرد: می‌خواهی الان با هم فیلم …. ببینیم خیلی فیلم پر هیجانی هست.

(پیام اصلی: خواسته‌های تو برای من ارزشی ندارد).

• محروم کردن:

در این راهبرد و روش اشتباه برای کنترل همسر، شما همسرتان را از هر گونه حمایت، تشویق، لذت یا تقویت محروم می‌کنید. به عبارت دیگر از انجام کارهایی که برای همسرتان لذت بخش یا مهم هستند، طفره می‌روید.

مثال: مرد: من دوست دارم بیشتر با من صمیمی باشی و تحویلم بگیری.

زن: تو می‌دانی من سرم درد می‌کند و نمی‌توانم با تو همراهی کنم.

(پیام اصلی: تو به اندازه کافی از من حمایت عاطفی و روانی نکردی پس من هم تو را تحویل نمی‌گیرم.

نتیجه:

راهبردهایی که در پاسخ به تعارض‌ها در پیش می‌گیرید در میزان رضایت و خشنودی شما از رابطه‌تان تاثیر فراوانی دارد. راهبردهای سالم، منجر به مصالحه و توافق می‌شوند و اهمیت خواسته‌های هر یک از طرفین را به رسمیت می‌شناسند. در حالی که راهبردهای آزارنده که در بالا ذکر شد با ایجاد احساس ترس و یا شرم، طرف مقابل را به تسلیم شدن یا دست برداشتن از خواسته خود وادار می‌کند.

منبع: مهارت‌های زندگی زناشویی- متیو مک کی-ترجمه محمدخانی و عابدی.

حسن پیرزاد- مشاور خانواده