-->

الگوهای ارتباطی خانواده

30 دی 1396

خانواده یکی از محوری‎ترین محیط‎های تربیتی است که در حفظ سلامت روانی ، اجتماعی و جسمانی فرد نقش بسزایی دارد . شرایط روانی خانواده مانند روابط عاطفی والدین نسبت به فرزندان ، فرزندان نسبت به یک‎دیگر و والدین نسبت به هم در ایجاد سازگاری و سلامت روانی ، رشد مهارت های اجتماعی، پیشرفت و موفقیت تحصیلی و شغلی فرزندان نقش تسهیل کننده یا باز دارنده دارد.

خانواده یکی از مهمترین عوامل موثر در رشد همه جانبه فرزندان است. تأثیر خانواده بر فرزندان بدون مقدمه آغاز و با قدرت فرا گیر آشکار می شود و امکان دارد در سراسر زندگی فرد باقی بماند. همچنين يكي از عوامل بيروني موثر برتاب آوري،خانواده است.حال اين سوال مطرح است كه چه افرادي در برخورد با استرس هاي زندگي توان مقابله ومقاومت داشته وخانواده چطور براين توانايي تاثير مي گذارد؟ دو بعد زیر بنایی جهت گیری گفت و شنود و جهت گیری همنوایی در الگوهای ارتباطات خانوادگی شناسایی شده است . جهت گیری گفت و شنود را میزانی که خانواده ها شرایطی را فراهم می آورند که در آن همه اعضای خانواده تشویق به شرکت آزادانه و راحت در تعامل بحث و تبادل نظر درباره طیف وسیعی از موضوعات شوند. جهت گیری همنوایی نیز عبارتست از میزانی که خانواده ها شرایط همسان بودن نگرشها ، ارزشها و عقاید را مورد تاکید قرار می دهند ترکیب این دو بعد ، چهار طرحواره ارتباطات خانوادگی را شکل می دهد،که الگوهای ارتباطات خانواده خوانده می شوند.

هر الگو ، نوع خاصی از خانواده ها را توصیف می‎کند . این چهار نوع الگو با چهار نوع خانواده از ترکیب وضعیت‎های زیاد یا کم بر روی پیوستارهای دو بعد جهت گیری گفت و شنود و جهت گیری همنوایی حاصل می شوند و عبارتند از : خانواده توافق کننده ، خانواده کثرت گرا خانواده حفظ کننده وخانواده بی قید.

انواع الگوهای ارتباطی خانواده

ترکیب دو بعد جهت گیری گفت وشنود و جهت گیری همنوایی، چهار‌ طـرحواره‌ ارتباطات‌ خانوادگی را شکل می‌دهد.كه« الگوهای ارتـباطات خـانواده »خانواده مـی‌شوند. هر الگو نوع خـاصی از خـانواده‌ها ‌‌را‌ توصیف می‌کند. این چهار نوع الگو یا چهار نوع خانواده از ترکیب وضعیت‌های زیاد‌ یا‌ کم‌ بر روی پیـوستارهای دو بـّعد جـهت‌گیری گفت و شنود و جهت‌گیری همنوایی حاصل می‌شوند و عـبارتند از: خـانواده تـوافق کـننده ، خانوادهء کـثرت‌گرا ، خانوادهء حـمایت‌گر ، و خانوادهء بی‌قید .

خانوادهای توافق کننده

این خانواده ها گفت شنود و همنوایی بالایی دارند. در چنین خانواده هایی از یک سو علاقه به ارتباط های باز و کشف باورهای تازه و از سوی دیگر حفظ سلسله مراتب موجود، اهمیت دارد. پدر و مادر ضمن علاقه فراوان به فرزندان و اظهار نظراتشان، خودشان تصمیم گیرنده نهایی خانواده به شمار می روند. فرزندان این خانواده یاد می گیرند که برای گفت و شنودهای خانواده ارزش قائل باشند و ارزش ها و عقاید والدین خود را به کار بندند.

خانواده های کثرت گرا

این خانواده ها که گفت و شنود بالا و همنوایی کم دارند. ویژگی آنها تعامل باز و بدون محدودیت است. موضوعات به صورت باز و سر گشاده مطرح می شوند و همه اعضا خانواده در گفتگوها شرکت دارند. پدر و مادر ضرورتی برای کنترل فرزندان یا تصمیم گیری در مورد آنها نمی بینند، گرایش به پذیرش باورهای فرزندان خود دارند و اجازه می دهند به طور برابر در تصمیم گیری خانواده شرکت داشته باشند فرزندان در این خانواده ها ضمن احترام به دیدگاه های پدر و مادر، مستقل و خود مختار هستند

 

خانواده های محافظت کننده

این خانواده ها که گفت و شنود کم و همنوایی بالایی دارند. در این خانواده ها بر پیروی از مرجع قدرت (پدر و مادر) تاکید می شود و به تفکر، خردورزی و ارتباطات باز اهمیت چندانی داده نمی شود پدر و مادر بر این باورند که آنها باید برای خانواده و فرزندانشان تصمیم بگیرند و دلیلی نمی بینند در زمینه تصمیمات خود به فرزندانشان توضیح دهند در این خانواده ها بر اطاعت و پیروی از فرم های خانواده تاکید دارند و ارزش کمی را برای جایگزین کردن عقاید و تفکرات و رشد مهارت های ارتباطی قائل هستند

خانواده های بی قید

در این خانواده ها که گفت و شنود و همنوایی پایینی دارند. میزان تعاملات میان اعضا خانواده کم است و معمولا درباره شمار محدودی از موضوع ها گفتگو می شود. پدر و مادر در این خانواده ها بر این باورند که همه اعضای خانواده باید توانایی تصمیم گیری را داشته باشند، اما بر خلاف خانواده های کثرت گرا به تصمیم های فرزندان خود و برقراری ارتباط با آنها علاقه ای نشان نمی دهنددر این خانواده ها ارتباط بسیار کمی بین والد-کودک وجود دارد و کودک به حال خود واگذشته می شوند. به همین دلیل کودکان مستعد هستند که از محیط خارجی تاثیر بپذیرند. اعضا در این خانواده ها گفتگو کمی با یکدیگر دارند و ارزش کمی برای وجود و هویت خانواده قائل هستند چگونگی تعامل این دو بعد و الگوهای ارتباطی ناشی از آن نشان داده شده است. 

مریم عابدی-مشاور خانواده

 

 

ارتباط با ما

  • آدرس : تهران-محله جیحون-خیابان شهید حمید بهنود-کوچه شهید محسن شیربانی-پلاک 25-طبقه 3
  • کدپستی: 1344984684
  • ایمیل : selfhelpir@gmail.com
  • تلفن همراه : 09124306822
  • تلفن ثابت : 02166661876
logo-samandehi